Ransomware nuk është vetëm për korporata — zyrat e vogla në Shqipëri janë objektiv i lehtë sepse shpesh nuk kanë backup të testuar. Nëse shikon mesazh kriptimi ose PC që nuk hapen skedarët, mos paniko, por vepro shpejt dhe në rendin e duhur.
Minuta 0–15: ndalo përhapjen
- Çkyc PC-n e prekur nga rrjeti (Wi‑Fi/Ethernet) — mos e fik vetëm, izoloje.
- Njofto menaxhimin; mos përdor USB për “të shpëtuar” skedarë (mund të infektosh diskun).
- Mos paguaj menjëherë — pagesa nuk garanton rikthim; shpesh ri-sulmohen ata që paguajnë.
Minuta 15–60: vlerësim & backup
- Kontrollo a funksionon backup-i (NAS, cloud) nga një pajisje e pastër.
- Shëno orën, çfarë skedarësh u prekën, çfarë mesazhi u shfaq.
- Thirr partner IT — kontakt ose telefon për urgjencë.
Pas incidentit: si të mos përsëritet
- Backup 3-2-1 me test rikthimi.
- Update Windows dhe programeve; MFA në email.
- Trajnim stafi: mos kliko linke/email të dyshimtë.
- Principi i privilegjit minimal — jo të gjithë admin.
Lexo Backup 3-2-1 dhe checklist-in e backup-it.
Pyetje të shpeshta
A duhet të raportoj në polici?
Për biznese, dokumentimi i incidentit ndihmon. Konsulto partnerin ligjor dhe IT për hapat e duhur në Shqipëri.
Do plan rikuperimi para se të ndodhë?
Konfigurojmë backup, test rikthimi dhe këshillim sigurie për zyra në Tiranë, Durrës dhe remote.
Përgjigje brenda 15 minutash · Pa angazhime · Tiranë, Durrës & remote